Pool keert Nederland nog niet de rug toe

Geschreven door: Ria Cats

Drie maanden geleden opende Duitsland zijn grenzen voor Poolse arbeidsmigranten. De angst dat Polen daardoor Nederland de rug toekeren, is nog niet bewaarheid.


‘We moeten alert blijven.’
Directeur Frank van Gool van uitzender OTTO Work Force in Venray heeft tegenwoordig een filiaal in Duitsland. De Polen die zich bij hem inschrijven voor uitzendwerk, legt hij de keuze voor: ‘Willen jullie in Duitsland of Nederland aan de slag?’ De overgrote meerderheid kiest nog altijd onomwonden voor Nederland, zegt Van Gool. ‘Mijn Duitse concurrenten constateren hetzelfde. Daar is ook nog geen tsunami van Polen.’ Belangrijkste reden is het salaris, dat in Nederland nog altijd hoger ligt dan in Duitsland. De Duitsers kennen geen wettelijk minimumloon. ‘Ook speelt mee dat de Nederlandse en de Poolse cultuur dicht bij elkaar liggen. De Duitsers en de Russen hebben Polen door de jaren heen vaak bezet. Dat zijn veel Polen echt nog niet vergeten,’ meent Van Gool. Toch blijft de grote internationale arbeidsbemiddelaar waakzaam. Elke vier weken meet OTTO de tevredenheid van zijn werknemers uit voornamelijk Polen, maar ook Tsjechië en Slowakije. ‘Tot nu toe wil 80% bij ons terugkeren, maar we verwachten over twee of drie jaar wel een omslag’, zegt Van Gool. De Duitse economie trekt volgens zijn verwachting zozeer aan dat de lonen zullen stijgen. De ligging van Duitsland naast Polen kan dan dusdanig interessant zijn dat de Polen liever in het buurland werken.

Ook directeur Claudia Füss van de Vereniging voor Internationale Arbeidsbemiddelaars (VIA) merkt nog niet dat de toestroom van Poolse werknemers opdroogt door de openstelling van de Duitse grenzen op 1 mei. Volgens haar hebben veel VIA-leden langer lopende arbeidscontracten van bijvoorbeeld een jaar afgesloten met de Polen. ‘We hebben zelfs nog wachtlijsten. Als een werkgever zorgt voor nette huisvesting en goede arbeidsvoorwaarden, blijven de mensen wel komen. Dat zorgt voor goede mond-tot-mondreclame bij de familie. De opgebouwde relatie met Nederland voorkomt dat de Polen nog niet naar Duitsland overstappen.’ Toch houden ook de VIA-leden de vinger aan de pols, stelt Füss. Ze beginnen onder meer nieuwe marketingcampagnes om de Polen te blijven lokken. Ook bieden ze, behalve werk, opleidingen aan, zodat werknemers kunnen doorgroeien van bijvoorbeeld tomatensorteerder naar leidinggevende in een kas. Verder kijken de uitzenders alvast naar andere landen binnen de Europese Unie, zoals Hongarije en de Baltische staten. De bevolking van deze landen kan zonder tewerkstellingsvergunning in Nederland werken. Zij kunnen de gaten opvullen die de Polen mogelijk achterlaten.

Heel verstandig vindt Hans Pennewaard van Hagrip Detachering uit Gelderse Andels dat. Zijn agenten in Polen ondervinden nu al dat Nederland minder hoog op het verlanglijstje van arbeidsmigranten staat. En niet zozeer omdat werkzoekenden naar Duitsland trekken, maar omdat de Scandinavische landen, met Noorwegen voorop, op dit moment erg aantrekkelijk zijn. De Noorse economie floreert en de lonen zijn er bijna het dubbele van wat een Pool in Nederland verdient. Bovendien staat de Noorse kroon gunstiger ten opzichte van de Poolse zloty dan de euro. Pennewaard: ‘Vooral technische vakkrachten willen graag naar Scandinavië.’

ABU, de brancheclub van de uitzenders, bevestigt dit en stelt bij monde van adjunct-directeur Jurriën Koops dat Nederland zijn best moet doen om een gewild vestigingsland te blijven, zeker gezien de dreigende krapte op de arbeidsmarkt. Hij roept de gemeenten dan ook op meer werk te maken van fatsoenlijke huisvesting voor buitenlandse werknemers. Ook dient het kabinet volgens hem malafide uitzendbureaus, die arbeidsmigranten uitbuiten, hard aan te pakken. ‘En het moet het klimaat veranderen. Nederland is voor Polen in een paar jaar tijd veranderd van een gastvrij land in een land met een houding van: “Je bent hier op uitnodiging en komt om te werken en je gaat terug zodra het kan.” Niet erg slim.’ Ondertussen zien de uitzenders wel dat zij een nieuwe groep werknemers kunnen aanboren: Grieken, Spanjaarden en vooral Portugezen. De economieën in Zuid-Europa lopen zo slecht en de werkloosheid is er zo fors dat steeds meer inwoners uit deze landen hun heil in Nederland zoeken.

‘Vroeger hadden we een wachtlijst van honderd Portugezen, nu zijn het er wel duizend’, beaamt directeur Rien de Jager van De Jager Detachering in het Zeeuwse Yerseke.

Bekijk hier het originele artikel in het FD